 Kad već počeh priču o Nikšićanima i Nikšiću, moram je i dokrajčiti. Velika su dostignuća ovog grada. U toj turskoj varoši, koju su casno i junacki osvojili Crnogorci, nakon zauzeća nije se se desio genocid nad stanovništvom. Čak je i prvi gradonačelnik ovog grada pod crnogorskom upravom nekoliko godina bio - Turčin, poslije toga Šako Petrović i tako redom... Grad je živio u harmoniji različitih naroda i vjera. Tu su složno živjeli i Muslimani, Crnogorci, Srbi, Turci, Hrvati, a bilo je i Grka, Mađara, Italijana i drugih. Muslimani u gradu su postali uzorne zanatlije, a sačuvana je i njihova bogomolja u Gradskoj Mahali. Te porodice su i danas uzorne u gradu - Osmanagići, Redžići, Tuzovići, Šabotići... U Nikšiću je izgrađena i Katolička Crkva, a časne sestre su se počele brinuti o najtežim bolesnicima u bolnici Brezovik, gdje se lijecila tuberkuloza. Sa Kapinog Polja su spas našli i Kralj Jugolavije Petar Karađorđevic sa svojom svitom i Vlada tadašnje države, Aprila 1941.g. Sa tog istog Aerodroma stvarana je indirektno i država Izrael nakon 1948.g., u toku tajne operacije kada su avioni iz Čehoslovačke prebacivani u Nikšić, prepravljani i nakon toga slati na Bliski Istok.
Nikšić je i grad koji je građen po savremenim evropskim standardima arhitekture. Glavni skver u centru sa ulicama koje se pravilo sire pod uglom. U Nikšiću je podignut i najljepsi Dvorac Kralja Nikole u Crnoj Gori. Tamo se nalazi i jedina pivara i Željezara, rudnici Boksita, Filozofski Fakultet, vještačka jezera Krupac i Slano. U Nikšiću, preko rijeke Zete, je izgrađen i jedan od najljepsih mostova - Carev Most koji ima 18 lukova i jedini je te vrste u svijetu.
U Nikšiću su načinjena i najveća poniženja nad crnogorskim narodom od stane beogradske žandarmerije dželata Karađorđevica. Nikšić je bio mjesto đe se nemilosrdno obracunavalo sa viđenijim Crnogorcima, na nikšičkom Trgu su se sramotila crnogorska obilježja, ispod Manastira na Petrovoj Glavici su dovlačeni leševi ubijenih Crnogoraca. Nikšić je bio i bombardovan više puta u Drugom Svjetskom Ratu, a najteže je bombadovan 7. i 8. Aprila 1944.g. od strane Saveznika, kada je na centralim ulicama grada poginulo 500 ljudi, žena i đece. Nikad nije podignut spomenik ovim žrtvama, niti je objavljen spisak poginulih. Iz malo ranijeg perioda, 1942.g. nastala je i slika Ljube Ćupića, koji sa osmjehom ide na strijeljanje i na taj način prkosi egzekutorima. I Ljubo je strijeljan na Petrovoj Glavici. Naravno, Nikšić je devedestih godina prošlog vijeka bio i glavna logistika Srbima iz Bosne i Hercegovine, prilikom napada na gradove u Hrvatskoj i BiH. Na Nikšićkom Trgu je prvo organizovan Miting Gladnih, pa onda Miting za Srpstvo. Na Nikšićkom Trgu, koji je i najveći u Crnoj Gori, podignut je spomenik Kralju Nikoli I Petrovicu Njegošu 2006.g. i prvi put organizovan miting na kojem je jedan Nikšićanin, rođen u Beogradu, g. Filip Vujanović, na postolju spomenika svog slavnog Kralja - javno izgovorio riječi o nepravdi koja je nanijeta Crnogorskom Narodu u istoriji. Taj miting se desio Maja 2006.g. Na ovom istom Trgu, Maja 1996.g., prvi put u istoriji donešene su mošti Sv. Vasilija Ostroškog i po najvećoj kiši, desetine hiljada Nikšićana, je jednostavno kleklo na mokar asfalt i poklonilo se moštima koje je predvodio Mitropolit Amfilohije na putu za Tvrdoš. Ova upotreba moštiju i misija i dan danas izaziva oprečna mišljenja.
Iz tog grada su potekli i mnogi političari - Radovan Karadžić, na primjer. Čovjek koji je kao ljekar psihijatar, radjeci u jednoj maloj bolnici u Sarajevu, nametnuo se bosanskim Srbima kao lider i postao fatalan i za sebe i za druge. Imao sam prilike da upoznam i njegovu majku Jovanku. Bila je žilava i jaka žena. Znala je da radi u polju kao i najači muškarac. Iako je bila u godinama, mogla je da kosi sijeno, kao najbolji kosac. Zbog te svoje neobičnosti, dobila je naklonost mnogih u gradu. Odatle, iz predgrađa grada - Rastoci, je i naš Premijer, Milo Đukanović. Iz ovog grada korijene vuce i Predsjednik, g. Filip Vujanović, cija majka je bila poznati ljekar tog grada. Otole je i Stanislav Ćano Koprivica koji je u šestoj deceniji tek počeo život i postao uspješan biznismen. Ćano je odveo više hiljada Nikšićana na gradilišta Rusije, i danas mnogi u Nikšiću imaju ruske snaje. Ćano je i pokrenuo i više projekata - prenos kostiju Kralja i Kraljice Milene. Jedan je od osnivača i Monitora, Onogošt Standarda..., bio je finansijer i zaštitnik mnogih crnogorskih institucija, kao i napuštenih funcionera. Pa onda Vasilisa Radojević - slikara, kćerka Šćepana Radojevića i Liljane Radojević ( za koju se tvrdilo da je potomak ruske carske porodice - Romanovih ). Ljilja Radojević svako jutro, od 1988. godine ide na Gradsko groblje da zapali svijeću svom tragično poginulom jedincu - sinu. Šćepan Radojević je inace bio potomak poznatog istoimenog crnogorskog Serdara. Pa onda tiha i fina Anka Burić, takođe slikarka i profesor umjetnosti, čiji otac je dugo bio na Golom Otoku. Iz grada pod Trebjesom je i Jefto Pavić, advokat i političar i opozicionar koji je bio naklonjen Beogradu. Idemo dalje, Dr. Novak Kilibarda, književnik i političar, Dr. Vojislav Nikčević, profesor i utemeljivac crnogorskog jezika, Ratko Knežević, biznismen i prvi šef Crnogorske Misije u Vašingtonu, Željko Šturanović, prvi premijer Crne Gore u obnovljenoj nezavisnoj Crnoj Gori, Vida Ognjenović - beogradski pozorišni reditelj, Bato Ognjenović - poznati kik bokser i šampion, Dr. Rade Kosović, psihijatar koji živi i radi u U.S.A., Slobodan Vujačić, profesor, jedno vrijeme i politicar - vječno sa znackom Lenjina na reveru sakoa, Tiho Nikolić - nezaboravni boem i pisac, Dugo Krivokapić - vjecni komicar, Petar Božović - glumac, Miladin Šobić - poznati pjevac, koji je prestao da pjeva nakon smrti svoje sestre, Radoman Božović - bivsi predsjednik Vojvođanske i srbijanske Vlade, napustio Nikšić dosta davno nakon što je nokautirao direktora Gimnazije Puša Pejovića, Vesna Zmijanac - pjevačica, njen otac je porijeklom sa Glave Zete (Vesna rođena u Niksicu), živjela u Sarajevu, sada u Beogradu, Brano Mićunović - biznismen i jedno vrijeme ubrajan u vrlo mocne ljude, bio je vlasnik kockarnica, Vojin Đukanović - vječni direktor i ekonomista, Dr. Radoje Kontić - bio direktor Željezare i predsjednik crnogorske i savezne Vlade više puta, Dr. Ratko Božović - psihijatar, autor više knjiga, živi i radi u Beogradu, Živko Nikolić - poznati reditelj, snimio najviše filmova na tematiku Crne Gore, Blagota Mitrić - bivši sudija Ustavnog Suda Crne Gore...
Vjerovatno ce se mnogi začutiti ovolikom spisku i imenima grada koji ide prema brojci od sto hiljada. Priča o ovom gradu je tek započeta....
 Nekad su Crnogorci masovno išli u Dubrovnik na kafu, u šetnju, na zabavu. Danas nije tako više. Idu, ali ne kao prije. Mnogi bi voljeli da se može izbrisati prošlost. Ali, nju je kažu najteže izliječiti, čak i vremenom, ikao opet kažu VRIJEME LIJEČI SVE. Odlazio sam često u Dubrovnik i Cavtat. Imao sam par prijatelja. Spavao sam kod porodice Lončar. Preko puta je bio g. Blažo Zlopaša, Nikšićanin, veliki stručnjak u stomatologiji. Sjećam se i njegove kuće i ordinacije, jedne od najprestižnijih na prostorima SFRJ. Sjećam se i kuce g-djeTereze Kesovije, na čijem zgarištu je Nikšićanin g. Milan Stojović, kao novinar, pravio svoju poznatu reportažu, držeći u rukama donji veš ove hrvatske umjetnice. Četiri i po mjeseca prije toga na zgarištu Crnogorskog Narodnog Pozorišta je pjevala ista Tereza i ostavila novac za njegovu izgradnju. Uvijek sam se pitao šta se to desilo sa umnim Nikšićanima koji su punili Stradun i Cavtatsku Rivu godinama i odjednom ih zamijeniše Nikšićani u vojnim uniformama kojima je bio sladji odmor na zgarištu vile nego u raskošu iste. Sjećam se i konvoja iz Konavala kada su se vuklo sve što je živo i sto je mrtvo. Nijesam mogao nikad da shvatim da ljudska bijeda može da ide tako daleko, a posebno nijesam mogao da vjerujem da toliki primitivizam može da se rodi u Nikšiću, gradu koji je važio kao uzor u mnogo čemu.
 Pitaju me čeljad crnogorska o g. Milu Đukanoviću. Ko je on, kako mu uspijeva sve ovo godinama. Naručih jednu crnu kafu i časicu loze i velim ja mom prijatelju: " Postojali su u Crnoj Gori mnogi lideri, od Tempa, Milovana, Ivana, pa Blaža, Veljka Prvog i Drugog, Radoja, Vidoja, Veselina, Marka i ostalijeh ( Bog da im dušu prosti, izuzev Marku koji je još medju živima ) i svi su nekako opstajali i padali - ali je svima njima jedna noga bila u Crnoj Gori, a jedna u Beogradu. Zbilja je tako bilo. Svi su na onom svijetu obršili u Crnoj Gori, iako su na ovom svijetu dosta života proveli u Beogradu. " . " Šta to veliš? " - priupita prijatelj. " A, što Milo nije obršio kao i drugi i otišao u Beograd ? ". Kad me to upita, ne bijah baš siguran šta da mu kažem: " Možda, zato što Milo nije učio škole van Crne Gore. Možda, zato što je kao funcioner dobio stan na Gorici i što je sredio svoj dom, tako da mu nije nista falilo. I u tom domu pod brdom Gorica je proveo sve godine kao funcioner.". Inače, do njegovog stana vodi jedna mala ulica, da nema crnih auta ne bi se ni znalo da je to Vila Milova koji, eto, mnogima jade zadaje. Moja kuća je, usput, veća i sa okolnim dvorištem ima viče hektara prostora, obasjana mediteranskim suncem. Ne bih se mijenjao sa Milovom Vilom.
 Sujevjerje na našim prostorima je imalo duboke korijene. Tako se i danas pojavilo u Zgradi Parlamenta Crne Gore prilikom izbora Vlade. Kažu da u prijestupnoj godini ne valja ništa počinjati, pa čak ni brak, a na 29. Februar kažu najbolje je sjeđeti kuci.... Crnogorska Vlada je prvi put izabrana na prijestupni dan 29. Februara 2008.g., i po peti put za premijera M.Đ.-a Da li vjerovati prijestupnim pravilima o 29. danu drugog mjeseca u godini, dojavi o bombi u Parlamentu koja je bila lažna - ili vjerovati M.Đ.-u
Prijestupne 1992. godine, 29. Februara održan je Referendum u BiH o osamostaljivanju ove države. U pojedinim tabloidima tadašnjeg vremena pojavila su se tekstovi da na taj dan nije trebalo ništa započinjati, a kamoli tako važnu stvar. Bosna je platila cijenu... Niko nije kao uzrok svega pominjao simboliku brojeva i godina.
Ipak, da ne bude ovo predskazanje nečeg lošeg u Crnoj Gori, na taj prijestupni dan rodio se i veliki Stefan Mitrov Ljubiša. Autor djela „ Kanjoš Macedonović ", „Skočiđevojka", „Prodaja patrijare Brkića" - rođen je u Budvi, a bio je i delegat u Beču - u carskoj Austro-Ugarskoj.
Vjerovatno ne bi valjalo ni da se izbor Vlade desio 1. Marta. Tog dana, 1992. godine održan je referendum u kojem se ubjedljiva većina građana Crne Gore izjasnila za ostanak u savezu sa Srbijom u tvorevini koja je bila poznata kao SR Jugoslavija.
Igri brojeva i magiji nikad kraja...
|
