Ali-pašini izvori > Image 11
Image 11 of 11
Kula Redzepagica predstavlja najstariju muslimansku gradjevinu u plavskoj opstini.Prema nekim istorijskim izvorima, objekat je izgradjen prvom polovinom XVII vijeka, dok legende govore da Kula datira iz pocetka XVI vijeka. Vrijednost ovog kulturno-istorijskog spomenika ogleda se u tome sto predstavlja jedan od najznacajnijh spomenika stambene i odbrambene arhitekture na teritoriji Crne Gore. Prvobitno, objekat se sastojao od prizemlja i dva sprata od kamena. Kasnije je dogradjen treci sprat, od drveta, dok je nekadasnji krov, pokriven kamenim plocama, zamijenjen pokrivacem od sindre. Debljina kamenih zidova na pojedinim mjestima je preko jednog metra. Kroz kamene zidove provucene su drvene grede, sto predstavlja jednu vrstu prototipa danasnjeg betonskog vijenca. Medjuspratne konstrukcije su drvene, a od prizemlja do treceg sprata postavljene su drvene stepenice. Sa juzne strane nalaze se ulazna vrata, sa gornjim lucnim dijelom, iznad kojih je prozor-puskarnica. Iznad nje je terasa, tzv. “cosak”, izradjen od drveta, pokriven drvenim, jednoslivnim krovom. U visini treceg sprata su cetiri prozorska otvora. Na sjevernoj fasadi, od dna prema vrhu, nalaze se jedna puskarnica, “cosak” sa umivaonikom i dva prozorska otvora. Sa istocne strane, postavljena je jedna puskarnica, “cosak” sa tri prozora i dva prozorska otvora, jedan veci i jedan manji. Na fasadi okrenutoj ka zapadu, smjesten je samo jedan prozor, na prvom spratu. Kula Redzepagica sastoji se od prizemlja i tri sprata. prizemlje ima pravougaonu osnovu. Na sjevernoj strani vidljiva su nekadasnja vrata, koja su, nekom kasnijom prepravkom, sazidana. Pod je drveni. Plafonska konstrukcija je od drvenih greda. Prostor prizemlja nekada je sluzio za smjestaj konja i vjerovatno, druge stoke. Na prvom spratu, do kojeg vode drvene stepenice, nalazi se jedna prostorija, koja na sjevernom, istocnom i juznom zidu ima po jednu puskarnicu. Na zapadnom zidu nekada je postojao otvor, povezan sa WC-om, koji je srusen. Glavna namjena prvog sprata bila je usmjerena na odbranu od neprijatelja. Drvene stepenice sa prvog vode na drugi sprat i prekidaju se na pocetku prostora malog predsoblja, na cijem je zapadnom zidu izdubljena nisa. Tu je nekada stavljana svijeca, kasnije zamijenjena lampom. Na sjevernoj strani drugog sprata izgradjen je drveni, pokriveni “cosak”. Njegov, u gornjem dijelu lucno savijen ulaz ima dekorativnu rezbariju, sa ornamentom lukovice. “Cosak” ima dva prozorska otvora (sa zapada i sjevera), na kojem su postavljene zeljezne resetke i sa unutrasnje strane drvene, pokretneroletne, izradjene od punog drveta. Na istocnoj strani “coska” nalazi se umivaonik (“avdesnica”). Ispod nise za osvjetljavanje nekada je stajao ambar za zitarice. Isti je postojao i na prvom spratu. Predsoblje se nekada koristilo za mlacenje zita na lesu. Iz predsoblja su postavljena vrata sa dekorativnom, zeljeznom kvakom i alkom (rezom). Ta vrata vode u centralnu prostoriju, na cijoj su juznoj i istocnoj strani postavljeni “coskovi” sa po tri prozora. Na plafonu ove prostorije postavljena je zeljezna alka, na koju se kacila lampa.Jednim pregradnim zidom prema zapadu, postavljenim nekom kasnijom dogradnjom, izgradjeni su odzaklije i kupatilo. Pod na drugom spratu je drveni, a plafon je izradjen od “sasovaca”. Prije izgradnje treceg sprata, ovaj dio Kule Redzepagica sluzio je za stanovanje. Drvene stepenice sa drugog sprata zavrsavaju se na pocetku tzv. “difane” (divana).Pri dnu zidova na drvenom podu, sa sjevera i zapada [robijena su tri otvora (puskarnice). Ovih puskarnica nekada je bilo vise, ali su kasnije sazidane. U jednom dijelu divane nekada se, na drvenom sanduku slagala posteljina. Na juznom zidu divane su dvoja, a na istocnoj jedna vrata. Izmedju ovih vrata, na juznomzidu, visila je “sofra”. Iz divane dvoja vrata vode u dvije prostorije, na cijem su pregradnom zidu jos jedna mala vrata, tzv. “kapidzik”. U sobi sa desne stane postavljene su police za postavljanje posudja. Na jednom zidu je vjesalica. U ravni poda, na posljednjoj dasci probijena su dva otvora, puskarnice. Na sredini sobe stajao je bakarni mangal, koji je sluzio za zagrijavanje prostorije, kuvanje kafe i rucka. U ovoj su se sobi okupljali muskarci, a bila je namijenjena za spavanje. Druga soba, sa lijeve strane, ima cetiri prozorska otvora. Na sjevernom zidu ove prostorije nalaze se vrata koja vode u minijaturno kupatilo. Izmedju vrata kupatila i sobe nekada je postojala zidana pec, lozena iz kuhinje. I u ovoj sobi postavljene su police za posudje. Pod u sobama je drveni, a plafoni od “sasovaca”. Nocu su se u sobama prostirali duseci, koji su se u toku dana sklanjali. Podovi su prekrivani cilimima. Do zidova su se namjestali “kalupi” (kalapi)-jastuci napunjeni slamom. Na sredini sobe prostirani su jastuci za sjedenje, napunjeni vunom (“siljteti). Kuhinja nije imala plafon, radi odvodjenja dima.I u njoj su tri puskarnice i dva mala prozora. U kuhinji postoje i police za posudje. Na sredini kuhinje je ognjiste sa verigama. Upotrebljavana je crepulja i sac za pecenje hljeba. U kuhinji se mogu naci jos i “stap” za preradu mlijeka, zatim kaablic (posuda od drveta u kojoj se kiselilo mlijeko), “rukatka” (zemljani lonac za kuvanje pasulja i kupusa), “kaljanica” (zemljani tanjir), nacve (za mijesanje hljeba), “kopanja” (za skorupljenje) i “bucat” (drvena posuda za vodu). Krovna konstrukcija Kule Redzepagica je drvena, sa pokrivacem od sindre.

 ©  2005 - 2019 www.montenegro-canada.com  All rights reserved