Header Graphic
CRNA GORA NA DLANU > Milo Radulovic - ime koje su Amerikanci cesto pominjali


27 Nov 2007

 

 POTOMAK CRNOGORSKIH ISELJENIKA - MILO RADULOVIC

 





                          Milo Radulovic 1953

O Radulovicevom slucaju iz 1953. godine napisana je i knjiga, a njegova životna prica poslužila je kao inspiracija za cuveni film Džordža Klunija "Laku noc i srecno" iz 2005. godine. Radulovic je bio angažovan kao konsultant za scenario filma.

Film je od njega napravio slavnu licnost, podmladjenog heroja i traženog govornika dok su kriticari Patriotskog akta, koji je potpisao Džordž Buš 26. oktobra 2001. godine, i koji daje federalnim agentima mnogo više vlasti za hapšenje imigranata, prisluškivanja telefona i uvida u elektronsku poštu, povlacili paralele sa Radulovicevom golgotom. "Nije mi prijatno da hvalim sebe, ali sam ponosan zbog toga što sam reagovao kao patriota na nepravdu", kazao je on 2003. godine. "Ako je iko bio ne-Amerikanac, bio je to Džozef Makarti. On je uradio ono što bi komunisti voljeli da urade; demoralisao je cijelu zemlju". Radulovic je do smrti ostao skroman, a je njegov zet Al Fišmen, koji ga je smatrao svojim herojem je rekao: "Mislim da je prepoznao neke slicnosti izmedju njegovog iskustva i današnje politike". 


       

      Milo Radulovic zajedno sa advokatima priprema
       odbranu pred vojnim sudom


Holivudska zvijezda Džordž Kluni odao je poštu Radulovicu rekavši: "Milo je predstavljao sve ono dobro u ovoj zemlji. On nas je naucio šta znaci biti pravi Amerikanac. Više nema takvih kao on" Vijest o njegovoj smrti objavili su vodeci svjetski listovi ukljucujuci "Vašington post", "Njujork tajms", "Gardijan" i "Independent" opisujuci ga kao "covjeka koji je srušio markartizam".

Radulovicev slucaj, licna sumorna prica i borba za pravdu, uzburkali su tada americku javnost, što je bilo dovoljno da senator Makarti ode sa funkcije.
Postupak koji je vodjen protiv Radulovica uticao je bitno na njegov dalji život. Po prelasku u Kaliforniju, dugo nije uspio da nadje posao, da bi se na kraju zaposlio u privatnoj meteorološkoj stanici. Kasnije je prešao da radi za Nacionalnu meteorološku službu, a zatim je taj posao nastavio i na aerodromu u Lansingu, u Micigenu, gdje se i penzionisao 1994. godine. Bio je omiljeni meteorolog Ronalda Regana kada je bio guverner Kalifornije.

 





 Jovan Radulovic i Ikonija Radulovic, Milovi roditelji citaju dnevne novine iz Detroita koje su donosile vijesti o njihovom sinu i procesu protiv njega



Milo Radulovic je bio vrlo aktivan u najstarijoj pravoslavnoj crkvi u Jackson-u, u Kaliforniji koju su vecinom sagradili Cmogorci I Hercegovci 1896.g., a u kojoj se i danas na zidu nalazi cmogorska zastava koju je Knjaz Nikola urucio crkvi za vrijeme njenog otvaranja. Bio je njen predsjednik više godina. Crkva pripada Srpskoj Pravoslavnoj Crkvi i nosi naziv Crkva Svetog Save. Milo Radulovic je sahranjen 27. Novembra 2007.g. na groblju istoimene crkve.


 

 


Vijest o smrti Mila Radulovica koji je umro 19. Novembra 2007.g. u mjestu Valjeho, u Kaliforniji u 81. godini, objavili su svi americki mediji. Nakon toga, prikazane su i mnogobrojne dokumentarne emisije o potomku crnogorskih iseljenika koji je svojim ucescem u burnim dešavanjimja u Sjedinjenim Americkim Državama dospio na naslovne stranice svih štampanih medija, da bi kasnije njegov slucaj poslužio da bude snimljen i film.

Podgoricke Vijesti su prenijele opširniji tekst o Milu Radulovcu:

" Porucnik u rezervi americkog ratnog vazduhoplovstva Milo Radulovic, koji je odigrao jednu od kljucnih uloga u rušenju ekstremno desnicarskog senatora Džozefa Makartija tokom 1950-ih, preminuo je u Kaliforniji.

Radulovic je 1953. godine, u vrijeme Makartijevog lova na komuniste, bio porucnik u rezervi, studirao je fiziku na Univerzitetu u Micigenu, nakon osam godine aktivne službe koju je poceo za vrijeme Drugog svjetskog rata. Spremao je ispite i brinuo o dvoje djece kada su mu dva oficira došla na vrata i predala pismo u kojem je stajalo da je otpušten iz službe zbog "bezbjednosnih rizika". Radulovicev zlocin je bio "blizak i kontinuiran odnos" sa njegovom porodicom. Njegov otac, koji je iz Crne Gore stigao u SAD poslije Prvog svjetskog rata, bio je pretplacen na jugoslovenske novine koje su podržavale tadašnju vlast Josipa Broza Tita. Njegova sestra je fotografisana na protestima ispred hotela u Detroitu koji je odbio da usluži crnog glumca Pola Robesona.

U želji da ocisti porodicno ime, i zabrinut da bi se njegovo otpuštanje moglo negativno odraziti na njegovu karijeru meteorologa, Radulovic je zahtijevao saslušanje. Advokati koje je konsultovao predlagali su mu da se odrekne porodice, dok jedan pravnik u penziji, Carls Lokvud, nije uzeo slucaj pro bono, kasnije im se pridružio advokat Kenet Sanborn, takodje porucnik vazduhoplovnih snaga, koji je poznavao Radulovica sa studija. 

Njegov slucaj je u svoje vrijeme privukao pažnju Edvarda Maroua, cuvenog voditelja CBS-a. Marou je mjesecima pokušavao da nadje dobar povod da pokrene pricu o tome šta radi Makarti i kakvim se sve sredstvima služi u lovu na navodne komuniste. Sa timom saradnika on je odmah pokrenuo medijsku kampanju i sopstvenu istragu, rizikujuci da i sam dodje na optuženicku klupu zbog "simpatija prema komunistima."

       Nansy Radulovic, Milova supruga. Snimljena
         kako plete džemper dok ceka poziv da se 
         pojavi kao svjedok u procesu koji se vodio 
                       protiv njenog supruga

Marou je snimio dokumentarnu reportažu o slucaju Radulovic koju je emitovao u svojoj vrlo gledanoj emisiji 20. oktobra 1953. godine. Potresna prica uticala je na mnoge Amerikance da se zapitaju kakva je prava uloga Makartija i kojim se sve metodama služi u borbi protiv navodnih komunista.
Gledaoci su reagovali tako što su poslali 8 000 pisama u CBS i svi su podržali Radulovica. Tadašnji producent programa Fred Frendli je kazao da je to "prvi put da je moc televizije došla do izražaja".

Lavina koja je tad pokrenuta, nije više mogla da se zaustavi. To je uticalo da, mjesec dana po podizanju optužnice, vojni tužioci preinace optužbe a sud oslobodi Radulovica
.




Milo Radulovic nije puno pominjao Crnu Goru, osim što je u par intervjua za americke medije naglasio to da mu je otac emigrirao iz Crne Gore 1914. godine i došao u Detroit, SAD. Isto tako, zadnjih godina nije komentarisao politicke prilike u postojbini ili barem o tome ne postoji poznata bilješka.

Milo Radulovic je ostavio iza sebe tri kcerke - Diane, Kathy i Janet, dva brata - Walter i Sam i sestru Margaret.

 

 

 
 
 
 
 
 

 ©  2005 - 2021 www.montenegro-canada.com  All rights reserved